Antalya’nın Alanya ilçesiyle özdeşleşmiş bir lezzet olan öküz (öksüz) helvası, hem görünümü hem lezzetiyle iştah kabartıyor.
Öküz helvası nam-ı öteki öksüz helvası, farklı isminin yanı sıra ceza içeren öyküsüyle de dikkati çekiyor.
Bir rivayete nazaran, çocuklarına yedirecek bir şey bulamayan bir anne, konutta kalan son materyallerle bir helva hazırlamış ve bu helva, öksüz helvası olarak anılmıştır. Öksüz helvasının ismi, vakitle değişime uğramış öküz helvası ismini almıştır.
Farklı yörelerde, tıpkı gereç ve misal pişirme metotlarıyla yapılabilen bir helva olan öküz helvası; rivayet edilen kıssası, servis biçimi ve yeme ritüeliyle özgünleşir.
Pekala, Öküz (öksüz) helvası nasıl yapılır, materyalleri nelerdir? Alanya helvasının sunumundaki yağ havuzu neden hazırlanıyor? İşte yerken cezası olan öksüz/öküz helvasının öyküsü ve tanımı…
ÖKÜZ HELVASININ ÖYKÜSÜ
Tanımı ve lezzeti ile akılda yer edecek Alanya helvası, kış aylarının da gelmesiyle birlikte menülerin vazgeçilmezleri ortasında yer alan tatlılardan..
İçindeki pekmek sayesinde daha koyu görünen rengi ile dikkat çeken Alanya helvasını farklı kılan bir özelliği de bir sonraki konuk olunacak konutu belirlemesi.
Adetlere nazaran, helvanın sunumu sırasında oluşturulan tabağın ortasındaki yağ havuzunu yıkan kişi ile belirleniyor. Helvayı ortadaki yağ havuzuna batırarak yiyenlerden havuzu bozan, meskeninde konuk ağırlıyor.
Helvayı bozan bireylere de ‘öküz’ denildiği için Alanya helvası ‘öküz helvası’ olarak da anılıyor ancak gerçek kıssası meğerse bambaşkaymış!
KISSAYA NAZARAN YARATICISI ÖKSÜZ BİR AİLE
Öküz helvasını asıl öyküsü ise üstte anlatılan gelenekleşmiş öykü kadar eğlenceli değil. Alanya helvası, halk ortasında kulaktan kulağa yayılan bir öyküye nazaran, fakir ana-oğulun yaşadıkları ile oluşmuş.
Ana-oğul neredeyse her gün komşu ailenin mutfağından gelen helva kokularını duyarmış. O periyotlarda şeker değerli olduğundan zenginlik simgesi olarak görülürmüş. Fakir ailelerin meskeninde şeker olmadığı için de helva yeme talihi her konutta olmazmış.
Bir mühlet sonra kokulardan etkilenen oğul, annesinden helva istemeye başlamış. Oğlunu kırmak istemeyen anne ise konutta kalan son gereçlerle hazırlamış öksüz (öküz) helvasını.
Pekmezi sulandırarak unla karıştırıp helva haline getirmiş. Lezzeti yerinde olsa da manzarasının koyu olduğunu fark eden oğul, helvanın rengini sormuş. “Komşunun helvası beyaz, bizimki neden kara” diye soran oğluna annenin karşılığı da “Bu öksüz helvası da ondan” olmuş. O günden sonra pekmezle yapılan bu helva, Alanya’da öksüz helvası olarak anılmaya başlanmış.
Şimdilerde misafirliklerin vazgeçilmez bir cümbüşü olarak görülen Alanya helvası tanımı pekmez, un ve yağ ile hazırlanıp ceviz ile süsleniyor.
ALANYA HELVASI (ÖKÜZ HELVASI) İÇİN MATERYALLER
Sunumu için:
ÖKÜZ HELVASI TANIMI